Dostępne numery Pisma "Borussia"Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 44-45/2008
ŻYDOWSKIE OBRAZKI Z LITEWSKIEJ
PROWINCJI DZIENNIK PODRÓŻY ANGELIKI DÖNHOFF poezja rosyjska SPIS TREŚCI GDY HISTORIA STAJE SIĘ PAMIĘCIĄ Robert
Traba, Spór o historię Golo
Mann i pisanie historii Niemiec. Rozmowa Roberta Traby z
Włodzimierzem Borodziejem, Basilem Kerskim, Andrzejem Kopackim i
Adamem Michnikiem o niemieckim
pisarzu Golo Mannie i jego Książce „Niemieckie dzieje w XIX i XX
wieku“ POEZJA Ludwika
Amber, Dni perłowe, Nokturn,
Patyczak i pani drzewo, W czarnej torebce INNY PRUSY Jakob
Simon, Profesor z zagranicy,
tłum. Kaja Poprawska ROSYJSKI WIELORYB Grzegorz
Ojcewicz, O Borysie Popławskim
słów kilka KRAJOBRAZY Iwona
Liżewska, Drogi i bezdroża
Warmii i Mazur RECENZJE Zaułek
Leszka Szarugi.
Stan rzeczy Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 43/2008
Rafał Stobiecki, Historiografia regionalna. Nowa wizja dziejów czy nowa metoda?
![]() Zawiera m.in.: Winkler, Czym jest zachodnia wspólnota wartości?, Świat Ryszarda Kapuścińskiego, Wojciechowska, Media według Kapuścińskiego, Jabłczyński, Na Mazurach. Reportaż socjograficzny, AG, Skandal nie tylko w Ogródku, Mansfeld, "Neue Kunst in Altpreussen", Królewiec 1911-1913. Szkic do portretu czasopisma, Płoski, Koleją po Warmii i Mazurach. Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 41/2007 ![]() Zawiera m.in.: Hahn, Jak w Niemczech pamięta się o wypędzeniu, Janowski, Galicyjscy prekursorzy porozumienia polsko-ukraińskiego, Necio, Akcja Wisła sześćdziesiąt lat później. Wspomnienia z teraźniejszości, Dubyk, Ukraiński teatr obozowy, Piotrowska, Nowa przestrzeń życia liturgicznego. Jerzy Nowosielski w Górowie Iławeckim, Worobiec, Starowierski Park Kulturowy, Nagornaja, Syndrom Tannenbergu. Rosyjska instrumentalizacja wschodniopruskiego doświadczenia. Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 40/2007 ![]() Zawiera m.in.: Gałęziowska, Przestrzenność Warmii i Mazur zapisana na mapach z kolekcji Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Salm. Po obwodzie, czyli krótka wyprawa do Darkiejm, Gąbina i Wystruci, Chmielewski, Po stronie skrzywdzonych, rozmowa z Kazimierzem Orłosiem, Sobaszek, Zapiski z pamiętnika cz. 2, Bartnik, 10 lat Węgajt
Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 39/2006
Zmiana
Lejtmotywem tego numeru jest zmiana. Ta zmiana to m.in. zmiana generacyjna. Na ten temat pisze Robert Traba, redaktor naczelny, w artykule na wstępie: „Nie ma ludzi niezastąpionych. To prawda. Nie zawsze jednak można ją stosować do kultury, bo kultura musi być autorska. Taka właśnie była „Borussia” i w tym sensie uważam, że jestem niezastąpiony, ale jednocześnie nie jestem nie do zastąpienia. Żeby „Borussia” mogła istnieć dalej kreatywnie, musi być INNA: silna dorobkiem jej założycieli, ale też twórcza nowymi pomysłami, które pozwolą jej wykreować własny (niezastąpiony!) autorski program”.
Do pisma dołączona jest wkładka ze spisami treści nr. archiwalnych 1/1991, 1(2)/1992, 3–4/1992 oraz płyta CD z zawartością tych nr. Spis treści:
Robert Traba, Czas na zmianę Magdalena Ochałek, Bananów Filozofia długiego trwania, rozmowa Hansa-Jürgena Bömelburga, Huberta Orłowskiego, Andrzeja Saksona, Roberta Traby, Rafała Żytyńca
PISANIE WARMIIKazimierz Brakoniecki, Listy Alicja Bykowska-Salczyńska, Gdzie jest ten tani kupiec. Radio-nowele z cyklu „Widok z radia” Gerd Fischer, Spotkanie z Olsztynem/Allenstein, miastem moich przodków. Relacja całkowicie osobista, tłum. Justyna Górny Robert Traba, Polski Allenstein. W 10. rocznicę śmierci Tadeusza Nowakowskiego Tadeusz Nowakowski, Podróż do Portugalii. Beadeker pewnej miłości Tamara Bołdak-Janowska, Białe requiem
CZYTANIE KRAJOBRAZUBogusław Mansfeld, Ponad morze. Kolonia artystyczna na Mierzei Kurońskiej Adam Jankiewicz, Kurlandia 2005 – ścieżki przeszłości Krzysztof R. Mazurski, Niemcy jako kraj turystyczny dla Polaków Iwona Liżewska, Krajobraz po zmianach. O przestrzeni wyobrażonej i realnej Krzysztof Worobiec, Zmiany krajobrazu – próba opisu Beata Samojłowicz, Ochrona krajobrazu kulturowego Magdalena Śleszyńska, Kobieta i filozofia, *** (Czasem...), Mężczyzna w tamtym pokoju, Wenecja, *** (Nic nie wiem...), 19XI
CZYTANIE HISTORIIReinhart Koselleck, Dziewiąty maja pomiędzy pamięcią a historią, tłum. Justyna Górny Leszek Żyliński, Zmiana czy przemiana? Mikołaj Ochmański, Tochterlein – Jungfrau – Witwe, czyli o kobietach w drukach okolicznościowych z królewieckiej oficyny Jana Reusnera (1640–1665) Andrzej Zawada, Bresław, dziesięć lat później Mirosław Sielatycki, Jakie stężenie pH (polityki Historycznej) w nauczaniu historii? Michalina Janyszek, Obiad we dwoje, Ciężar, Zimowisko LITERACKA SILVA RERUMIwona Łazicka-Pawlak, „Druga Osoba”, fragment powieści Wojciech Chmielewski, Jidysz Wacław Sobaszek, Wypisy z dziennika Antoni Soduła, „Komórki do wynajęcia” Anna Matysiak, Wchodzę..., Tu w moim korytarzu, Nadzieja, Na pamiątkę, Ciągle mieszkam..., Kurt Cobain
RECENZJEZaułek Leszka Szarugi, Stan rzeczy [Henryk Grynberg „Uchodźcy”, Świat Książki, Warszawa 2004; Marek Nowakowski „Nekropolis”, Świat Książki, Warszawa 2005; Katarzyna Olga Beilin, „Meteory”, Oficyna Wydawnicza Agawa, Warszawa 2006] Wojciech Chmielewski, Spacer po mieście umarłych [Marek Nowakowski, „Nekropolis”, Świat Książki, Warszawa 2005] Agnieszka Marecka, Wywołać amok w głowie [Herta Müller, „Król kłania się i zabija”, Czarne, Wołowiec 2005] Anna Bolecka, Wypowiedzieć to, co najważniejsze [Zbigniew Mentzel, „Wszystkie języki świata”, Znak, Kraków 2005] Tomasz Misiewicz, Spokojność [Ryszard Przybylski, „Krzemieniec, opowieść o rozsądku zwyciężonych”, Sic!, Warszawa 2003] Piotr Piaszczyński, Taniec śmierci [Olga Tokarczuk, „Ostatnie historie”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004] Wokół Dylewa Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 38 (wersja niemiecka)
Niemieckojęzyczna edycja zawiera teksty
wokół tematu (Nie-)Pamięć – Tabu. W części pierwszej znajdują się teksty
– Fritza Pleitgena,
Adama Michnika i Roberta Traby – dot. otrzymania przez nas
prestiżowej Nagrody Kopielewa. Laudację
wygłosiła Gesine Schwan. Eseje nt. tabuizowania napisali
Reinhard Koselleck, Piotr Lachmann
i Kornelia Kończal. Następne
zagadnienia związane są z pojmowaniem pojęcia
‘naród’, wzajemnych relacji na pograniczach. O
francusko-niemieckim pograniczu pisze Thomas Serrier,
o macedońsko-bułgarskim – Jolanta Sujecka.
Rosyjski aspekt II wojny rozważa Konstantin Asadowski. O Żydach węgierskich pisze Reinhold Vetter. Do książki Anny Bikont
„My z Jedwabnego” odwołuje się w obszernym eseju
Kazimierz Brakoniecki. W dziale poświęconym regionom znalazły
się m.in. teksty Huberta Orłowskiego i Henryka Wańka. Dział literacki to wiersze Kazimierza Brakonieckiego, z
fragment powieści „Żydówek nie obsługujemy”
Mariusza Sieniewicza oraz opowiadanie Tadeusza
Nowakowskiego „Podróż do Portugalii”. Inni
autorzy to: Hans-Henning Hahn,
Filip Onichimowski, Robert Traba, Rafał Żytyniec. Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 37
(Nie-)Pamięć
– Tabu
Lejtmotywem tego numeru jest tabu. Obok rozważań
czysto teoretycznych nad tym fenomenem – vide esej Kornelii Kończal
– są też teksty dotyczące spraw konkretnych,
zakotwiczonych w historii, np. trudnych relacji istniejących na
pograniczach francusko-niemieckim czy „miejsc pamięci”.
Spektrum jest szerokie – od narodów do regionów. Spis treści: Gerardo Beltrán, Kobiety z Alkmaaru,
tłum. Alina Kuzborska Otto Gerhard Oexle,
Pamięć i zapominanie, tłum. Łukasz Gałecki Piotr Lachmann, Tabu(la)
rasa Kornelia Kończal, Tabu NARODY –
REGIONY
Konstantin Azadowski, Klęska po wielkim
zwycięstwie, tłum. Małgorzata Buchalik Marc Noushi, „Une tragédie inexcusable”? Francuskie obrachunki z historią,
tłum. Grażyna Stryszowska Thomas Serrier,
Wypędzić i zapomnieć: republika Francuska i wysiedlenie
Niemców z Alzacji w 1918 i 1945 roku, tłum. Łukasz
Gałecki Wojciech Wieczorek, Wszystko inaczej Jolanta Sujecka, Bałkańskie miejsca pamięci.
Pojęcie Macedonii w bułgarskiej i macedońskiej czasoprzestrzeni
kulturowej Anna Janko, Nie Juozas Šikšnelis, Czekanie, tłum. Anna Szymańska Krzysztof Ćwikliński, Eseje wielkości dłoni (Eszter Sátori, Opowieść o
miłości, Owalne okienko) Wojciech
Chmielewski, Sándor Márai – wolność
miłości i pokory Henryk Waniek, Ślęzaczek
w Polsko Grzegorz Bębnik, Jak
Ślązacy zdobywali Czarny Ląd Hubert
Orłowski, Niepamięć odpominania
Izabela Drozdowska, O fotografiach, których
nie zrobiono. Nowe oblicza pograniczy Adam
Krzemiński, „Powstanie
sumienia”. O niemieckim ruchu oporu ŻYDZI
Reinhold Vetter,
Pojąć stratę. Sprzeczności żydowskiego istnienia na
Węgrzech po 1945 roku. Żydowscy świadkowie epoki o tabuizowaniu szoah i przyczynach antysemityzmu, tłum.
Janusz Tycner Kazimierz Brakoniecki, Bez znieczulenia [Anna Bikont: ”My z Jedwabnego”, Warszawa,
Prószyński i S-ka 2004, stron.417 +
ilustracje] Magdalena Bartnik, Cmentarz pochowany. O likwidacji
cmentarza żydowskiego w Olsztynie; Robert Traba, Dom Mendelsohna w Olsztynie RECENZJE
Maciej Górny, Naród z każdej strony [„The
National Idea as a Research
Problem”, red. Jolanta Sujecka, Slawistyczny
Ośrodek Wydawniczy, Warszawa 2002] Magdalena Zając-Latkowska, Podłoże
niemieckiej tożsamości powojennej [Konrad Jarausch,
„Die Umkehr. Deutsche Wandlungen 1945–1995, Monachium 2004] Hubert Orłowski, Klientelizm
polityczny [Antoni Mączak,
„Nierówna przyjaźń. Układy klientalne
w perspektywie historycznej” Wrocław 2003] Piotr Piaszczyński, Ich
portret [Henryk Grynberg, „Uchodźcy“, Warszawa 2004] Łukasz Gałecki, Przekleństwo ciągłości i łaska zapominania [Katrin Steffen, „Jüdische
Polonität Etnizität
und Nation im Spiegel der polnischsprachigen jüdischen Presse
1918–1939”, Göttingen 2004] Borussia. Kultura. Historia. Literatura nr 36/2005
W
związku z tym, że w listopadzie 2004 r. w Kolonii Stowarzyszenie
Wspólnota Kulturowa "Borussia" otrzymało Nagrodę Pokoju i Praw
Człowieka im. Lwa Kopielewa za budowanie porozumienia między Polakami a
Niemcami, postanowiliśmy zamieścić informacje o charakterze tej
prestiżowej nagrody oraz udostępnić laudacje - w języku niemieckim:
prof. Gesine Schwan, rektor Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we
Frankfurcie nad Odrą, w języku polskim: autorstwa red. Adama Michnika
(odczytał Basil Kerski) - i przemowy wtedy wygłoszone przez Fritza
Pleitgena oraz Roberta Trabę.
"Komunikacja
jest sztuką, sztuka nie jest komunikacją" - to hasło będące mottem
numeru, prezentującego teksty najmłodszego pokolenia olsztyńskich
pisarzy i poetów. W dziale zatytułowanym "Wietrzenie"
prezentujemy utwory Ewy Schilling, Joanny Wilengowskiej, Marty Syrwid,
Krzysztofa Kowalewskiego, Tomasza Białkowskiego, Marcina Włodarskiego,
Marcina Cieleckiego, Grzegorza Giedrysa, Filipa Onichimowskiego, Jacka
Bały, Piotra Makowskiego, a także szkice krytyczne. O poezji
olsztyńskich autorów pisze Karol Maliszewski w artykule pt.: "Od
"Borussii" do "Portretu". Olsztyńska zmiana warty", natomiast o prozie
możemy przeczytać szkic Piotra Siweckiego Format: 165x240 mm
Lejtmotywem
tego numeru jest kolejna rocznica wybuchu I wojny światowej.
Oprócz esejów na ten temat (Rainer Rother, Gundula
Bavendamm, Kristine Burchardi, Pamięć i doświadczenie - długie cienie
pierwszej wojny światowej, tłum. Piotr Nowak; Marek Łapo, Nad mogiłą
Wielkiej Wojny...; Artur K. F. Wołosz, Wschodnopruski Stonehenge; Rafał
Żytyniec, "Anioł Stróż pamięci". O pamięci wschodniopruskich
wypędzonych na przykładzie wiersza Agnes Miegel "Za Wielka Wydmą
przeszłość") znalazł się tu także ciekawy dokument - fragment
pamiętnika Johanna Rittela, nauczyciela Format: 165x240 mm
Temat przewodni zeszytu: Mannowie. W numerze m.in.:
Koniec mitu Europy Środkowej? "Mitycznej
Europy Środkowej nie ma! Pozostała Europa Środkowo-Wschodnia jako
historyczna przestrzeń umocowana między Adriatykiem i Bałtykiem oraz
między Łabą a Dnieprem. Powstała też nowa konstrukcja, której
istotą jest pragmatyczne poszukiwanie jedności w obliczu jednoczącej
się Europy albo kreowanie wspólnoty kulturowej i odkrywanie
często zapomnianych, nieznanych duchowych więzów łączących kraje
i narody środka europejskiego kontynentu." (Robert Traba)
Numer wydany z okazji 650-lecia Olsztyna. Tom poświęcony pamięci. PAMIĘĆ II.
Numer wydany z okazji 650-lecia Olsztyna. Tom poświęcony pamięci. PAMIĘĆ I
WĘGRZY Autorzy:
Zoltán Ágoston, László Bertók,
László Darvasi, Péter Esterházy, Ferenc
Kontra, András Ferenc Kovács, Endre Kukorelly, Zsolt
Láng, László Márton, Lajos Pálfalvi,
Ottó Tolnai, Pál Závada
Tylko dialog? Polsko-niemieckie rozmowy o wspólnej historii w wersji dwujęzycznej polsko-niemieckiej. Tom
poświęcony kwestii dialogu polsko-niemieckiego. Autorzy: Włodzimierz
Borodziej, Basil Kerski, Andreas Lawaty Wojciech Wrzesiński,
Józef Borzyszkowski, Anna Wolff-Powęska, Klaus Zernack, Rex
Rexheuser
Tom zawiera materiały dotyczące następujących zagadnień:
Temat przewodni numeru: Podróżowanie Autorzy: Kazimierz Brakoniecki (Pożegnanie Bretanii), Wojciech Format: 165x240 mm
Temat przewodni: Mity - narody - codzienność Kolejny
numer "Borussii" zawiera część materiałów ze spotkania,
które zatytułowaliśmy "Między narodowym mitem a wyzwaniami XXI
wieku". Zorganizowane zostało w dn. 6-10 września 2000r w Węgorzewie
Numer jubileuszowy z okazji 10-lecia istnienia Wspólnoty Kulturowej "Borussia" WARMIA I MAZURY - POLSKA - EUROPA - UNIWERSUM - NASZE PROJEKTY
Zeszyt
poświęcony Thomasowi Mannowi. Jest też stały motyw pogranicz,
wyeksponowany w "Granicach wielokulturowości", ale przewija się w
większości tekstów o Żydach królewieckich i wileńskich, o
poezji macedońskiej, o prozie Ernsta Wiecherta, czy wreszcie Granice
wielokulturowości - Żydzi - świadectwa - Olga Tokarczuk, Jarosław
Klejnocki, Włodzimierz Kowalewski, Dorota Kołodziejczyk, Marzanna
Kielar, Gabriele Lesser, Ferid Muhić |
||