Stanisław Ossowski- (1897-1963) socjolog, teoretyk kultury, estetyk i metodolog nauk społecznych, uczeń Tadeusza Kotarbińskiego i Stefana Czarnowskiego. W latach 1945-1947 profesor Uniwersytetu Łódzkiego, od 1947 do 1963 Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1956-1962 kierował Zakładem Kultury i Przemian Społecznych Instytutu Filozofii i Socjologii PAN; 1959-1962 wiceprzewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego. Socjolog o bardzo rozległych zainteresowaniach, m.in. autor ważnych prac na temat narodu, struktury społecznej i osobliwości nauk społecznych, obrońca demokracji i wolności nauki; po 1956 jeden z głównych inicjatorów odbudowy socjologii polskiej.

Badania nad ziemiami zachodnimi podjął Stanisław Ossowski już w 1945 r. we wsi Dobrzyń Wielki na Śląsku Opolskim. Prawie równolegle zainteresował się również Warmią i Mazurami. Kompleksowa badania podjął zespół kierowanej przez niego Katedry Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego w 1948 r. Latem tego roku grupy studentów wyjechały do następujących wsi: Rumy i Dźwierzuty (Mazury) oraz Leszno i Purda (Warmia). Grupą purdziańską kierowała Wanda Górszczyk. Badania te kontynuowano latem 1949 r. Uczestniczyli w nich W. Górszczyk, Zofia Józefowicz, Aldona Judycka, Danuta Malewska, Wacław Makarczyk, Wanda Pomianowska, Jadwiga Possart i Jerzy Szacki. Na zlecenie Spółdzielczego Instytutu Naukowego jesienią tego roku podjęto jeszcze badania dotyczące spraw gospodarczych. Prowadzili je Józef Czyżewski, Aldona Judycka, Wacław Makarczyk i Jerzy Szacki.

Opublikowanie wyników prac zostało uniemożliwione ze względu na likwidację katedr socjologicznych w Polsce. Po przełomie politycznym w 1956 r. do tematu już nie wrócono. Ich śladem są jedynie pojedyncze publikacje poszczególnych autorów. Materiał źródłowy został rozproszony bądź zaginął.