Główny ideał działania DOMU MENDELSOHNA opiera się na filozofii etycznej wypracowanej przez Immanuela Kanta z Królewca, na wciąż aktualnej idei: „Niebo gwiaździste nade mną, prawo moralne we mnie”. Odwołuje się do ideałów szlachetności, twórczość, obywatelskości, odwagi moralnej, niezależności myślenia.

DOM MENDELSOHNA w planie uniwersalnym to próba odrodzenia godności i szlachetności powołania człowieka do życia w europejskiej demokracji obywatelskiej, a w planie lokalnym wytworzenie cnót kreatywności społecznej i indywidualnej w pokoleniu nowej inteligencji Warmii i Mazur.

Istota projektu zawarta jest w jego prostej nazwie. „Dom” jest synonimem wspólnoty, bliskości, atmosfery wzajemnego zrozumienia, wiąże się także z kultywowaniem tradycji. W przełożeniu na praktykę naszego projektu znaczy to tyle, iż DOM MENDELSOHNA będzie miejscem spotkań, forum dyskusji ludzi różnych kultur, narodów, orientacji światopoglądowych. Erich Mendelsohn symbolizuje natomiast przełom w spojrzeniu na sztukę, współczesność i odwagę koncepcji artystycznych. W przełożeniu na praktykę naszego projektu znaczy to, że chcielibyśmy promować nowoczesne myślenie o nauce, sztuce, literaturze. Pragniemy, by było to miejsce gdzie ludzie stykają się z propozycjami na lepsze, bardziej świadome i twórcze życie, uczą się otwartości na innych poprzez odwołanie do tradycji, historii ziemi, na której żyją.

 

Projekt zakłada rewaloryzację opuszczonego i popadającego w ruinę domu przedpogrzebowego „Bet Tahara” oraz przylegającego do niego cmentarza żydowskiego. Planuje się, że część inwestycyjna będzie realizowana według znanego już w Olsztynie modelu hallandzkiego, który zakłada współdziałanie różnych sektorów społeczności lokalnej – kultury, architektury, służb zatrudnienia – na rzecz ochrony zabytków. Główne założenia modelu to konserwacja i rewitalizacja zabytków, ratowanie rzemiosł tradycyjnych, stworzenie możliwości zmniejszenia bezrobocia. Zakłada rewaloryzację cennych, a pozbawionych od lat właściwej opieki zabytków, nadanie im nowej funkcji, upowszechnienie wiedzy na temat możliwości zagospodarowania i funkcjonowania w rzeczywistości społeczno-gospodarczej obiektów zabytkowych, kształtowanie właściwych wzorców postępowania w tej dziedzinie, wymianę kulturową między różnymi grupami społecznymi i narodami.

 

Wymiar symboliczny projektu chcemy realizować poprzez stworzenie w DOMU MENDELSOHNA olsztyńskiego centrum kultury.

 

DZIAŁALNOŚĆ PROGRAMOWA:

 

Planuje się, że działalność programowa DOMU MENDELSOHNA będzie opierać się na pięciu głównych formach działalności:

I.    Biblioteka

II.   Archiwum „żywej pamięci”

III.  Galeria

IV.  Ośrodek Kultury Otwartej

V.   Ośrodek wydawniczy BORUSSII

 

 

I. BIBLIOTEKA

 

Planuje się stworzenie biblioteki, w której gromadzone będą zbiory z zakresu: historii, kultury, sztuki, literatury o dawnej Ziemi Pruskiej, ze szczególnym uwzględnieniem XX wieku oraz dziejów Żydów w Europie Środkowo-Wschodniej i Północnej. Biblioteka będzie posiadała zbiory wielojęzyczne (szczególnie w języku polskim, litewskim, niemieckim, rosyjskim, jidysz, hebrajskim). Docelowo zostanie zgromadzonych 5000 woluminów.

Zbiory biblioteki będą obejmowały:

I.    Książki – wydawnictwa zwarte

II.   Wydawnictwa elektroniczne (DVD, CD, wideo, itp.)

III.  Czasopisma

Ze zbiorów bibliotecznych będzie można korzystać w niewielkiej czytelni.

 

II. ARCHIWUM „żywej pamięci”

 

Archiwum pełnić będzie funkcję ośrodka dokumentacji regionu, ze szczególnym uwzględnieniem:

- Historii Żydów w Olsztynie i Prusach Wschodnich

- Genealogii rodu Mendelsohnów

- Historii przemian kulturowych i etnicznych na Warmii i Mazurach po 1945 r. głównie dokumenty tzw. żywej pamięci, np. nagrania, zdjęcia, dokumenty

 

Przewiduje się zatrudnienie bibliotekarza-archiwisty, który zajmować się będzie archiwizacją materiałów oraz prowadzeniem biblioteki.